Hein Albeda

Publicaties

Administratieve lasten voor burgers

 
 
Overbodige last van de overheid?
In 2004 deed ik een eerste onderzoek naar de administratieve lasten van burgers. Het kabinet wilde de drukkende last van administratieve regels verminderen, maar bij concrete doelstellingen zagen we voornamelijk aandacht voor de druk op het bedrijfsleven. Administratieve lastendruk was vooral geplaatst in het kader van de economische groei en kosten voor het
bedrijfsleven. De meeste mensen accepteren dat ze een keer naar het overheidsloket moeten. Het werd ook niet omgerekend naar hoeveelheid tijd die verloren ging. Uit mijn inventarisatie van de rapportages van de gemeentelijke ombudsmannen en de landelijke Nationale Ombudsman bleek dat er veel klachten zijn. Gelukkig verandert de houding van de overheid en komt er meer aandacht voor de overlast die burgers ondervinden. Op deze pagina heb ik wat publicaties bij elkaar gezet


Inventarisatie 2004 Meldingen 05-07
Lastendruk Ook profijt
In de eerste rapportage  leest u voorbeelden van administratieve overlast.(pdf)  De rapportage werd gemaakt door stichting Rekenschap voor Burger@Overheid. Een van de aanbevelingen: maak excuses bij fouten. "Het blijft van belang dat waar fouten gemaakt worden, mensen dat ook toegeven. Gelukkig hebben we geen aanleiding te zeggen dat dat niet gebeurt, maar het kan geen kwaad te bedenken dat excuses vaak belangrijker zijn dan compensatie bij kleine claims"
Maar ook: betere informatie-technologie, statusinformatie en publiceren op welke normen burgers kunnen rekenen. In de rapportage ook een onderzoek naar het percentage mensen dat zich ergert aan de lasten.



Om in kaart te brengen welke lasten ergeren, waar de mensen last van hebben is de site lastvandeoverheid ingericht. Dit meldpunt is puur bedoeld om in kaart te brengen waar zich 'de administratieve pijn' voor burgers bevindt. Het heeft niet de pretentie om een beeld te
geven van alle administratieve lasten van burgers. Het gaat er om waar de pijn zit, zodanig
dat mensen de behoefte voelen om er over te klagen. Daarnaast is de site bedoeld om verbetersuggesties te verzamelen. zie lastvandeoverheid.nl. Ik maakte enkele rapportages over deze meldingen:
- meldingen 1 (pdf)
- meldingen 2 (pdf)
- meldingen 5(pdf)
Een gemiddelde burger heeft 10 uur per jaar aan administratieve lasten. Voor veel chronisch zieken en gehandicapten, ouderen, uitkeringsgerechtigden en vrijwilligers komt daar nog vele uren aan complexe administratieve rompslomp bovenop. Een chronisch zieke die aanspraak maakt op een
persoonsgebonden budget (PGB) waarbij meerdere hulpverleners ingeschakeld worden, een voorziening op basis van de Wet Voorzieningen Gehandicapten en een gehandicaptenparkeerplaats wordt geconfronteerd met vijf overheidsloketten en meer dan 85 uur aan administratieve lasten. 

Meer op de site van www.lastvandeoverheid.nl.

De meldingen over lasten gaan over de negatieve kant van de overheid. Dit wil niet zeggen dat de voorzieningen die de overheid wil bieden niet gewaardeerd worden.

Integendeel.

Er zijn mensen die klagen over administratieve lasten, maar expliciet melden dat ze diverse voorzieningen van de overheid juist zeer waarderen. Burgers profiteren individueel van voorzieningen als gebruiker van kinderopvang, thuiszorg en huursubsidie of als bezoeker van een museum of klassiek concert. Uit SCP onderzoek blijkt wel dat de lagere inkomens en middeninkomens iets minder profiteren dan verwacht mocht worden en de hogere inkomens iets meer.

Maar de overheid is toch van ons? Dan moet het allemaal niet onnodig lastig gemaakt worden.
 
Ontnomen
Raar
Werk in uitvoering
Traag
We kunnen klagen over lasten, dat moet ook. We hebben echter ook om optreden van de overheid gevraagd. Denk aan de ouders die de overheid aanklagen als hun kind verdrinkt. Denk aan de woede als een buurman een lelijke uitbouw aan zijn woning wil. De verantwoordelijkheid om elkaar aan te spreken hebben we gedelegeerd.

Maar het is lastig om de verantwoordelijkheid als burgers zelf weer te nemen. De overheid is daar namelijk niet aan gewend.
Lees de ervaringen met onze schommel in de Kersentuin. Daarin probeert Hein Albeda aan te geven hoe de overheid de verantwoordelijkheid naar zich toe heeft getrokken en hoe burgers de verantwoordelijkheid is ontnomen.
>>Gun ons onze schommel (pdf 2009)
schoomel

Geschreven in reactie op het Handvest Burgerschap.



box
Het blijft raar dat we accepteren dat de bijstand gewoon een vast bedrag is waar mensen hun uitgaven mee doen en dat voor andere bedragen waar mensen recht op hebben tot in de puntjes geadministreerd moet worden. Juist chronisch zieken en gehandicapten zijn daarvan de dupe.

Te vaak is gedacht dat mensen die profijt hebben, dan daar ook maar wat voor moeten doen. Zoals de werkloze klager die in een maand vier sollicitaties had gedaan, maar er op gewezen werd dat dat 1 sollicitatie per week moest zijn en niet vier per maand. Soms is vergeten dat de administratieve last zinnig moet zijn en niet een straf.
box
De overheid is aan de slag gegaan om de lasten te verminderen. Een paar in het oog springende veranderingen die recent zijn ingevoerd:
- De Belastingdienst vult voortaan op de belastingaangifte de reeds bekende gegevens in.
- Houders van een persoonsgebonden budget hoeven minder vaak verantwoording af te leggen en de eerste 2500 euro per jaar is verantwoordingsvrij.
- Vanaf 2003 wordt nadat de eerste aanvraag voor huurtoeslag is verleend, deze de volgende jaren automatisch verlengd.
- Het is gemakkelijker gemaakt om kleine verbouwingen te doen.

De uitdaging is nu om automatisch en snel te doen wat kan en tegelijk te blijven zien waar bijzondere aandacht nodig is. Gegeven de klachten over de Belastingdienst lukt dat nog niet zo goed.

Meer verbeteringen zijn te vinden op de site van www.lastvandeoverheid.nl.
box
Er is in 1993 door de Consumentenbond een actie Lokettenleed gehouden. Toen was de belangrijkste klacht dat de overheid te traag reageert. 15 jaar later is dat nog steeds een van de meest voorkomende klachten. Gelukkig zit er verbetering aan te komen.
De overheid hoort zich aan wettelijke termijnen te houden, maar doet dat lang niet altijd. Door de Wet dwangsom bij niet tijdig beslissen wordt de burger iets minder afhankelijk van de goede wil van de overheid. Deze wet is sinds 2010 in werking

Burgers kunnen nu aangeven dat de overheid te traag reageert en de wettelijke termijn overschrijdt. Ze kunnen dan een dwansom eisen van 20 euro per dag en maximaal 1000 euro. Overmacht kan voorkomen en ook de aanvragende burger kan fouten hebben gemaakt. Maar zijn er geen bijzondere redenen voor trage afhandeling, dan staat de burger niet meer machteloos. Traag werken doet dan ook de overheid pijn
box



Hein als adviseur

Hein Albeda heeft 7 jaar bij de Consumentenbond gewerkt en was zo'n 7 jaar betrokken bij gemeenteraad en Tweede Kamer. Het interessante verschil tussen de politiek en de Consumentenbond was dat bij de politiek alles ging over beleid en wat we gaan doen, maar niets over het resultaat. Bij de Consumentenbond ging het er om te weten of de prestaties ook echt zijn wat beloofd was. Het verhaal vooraf over kwaliteitsborging was minder interessant. Dat verschil houdt hem nog steeds bezig.
  --missie--

Last van overheid?

Belastingen en het aanvragen van de kinderopvangtoeslag ergeren ons allemaal altijd zeer.
Toch is Hein Albeda niet iemand die vooral last ziet van de overheid. Dankzij de belastingen wordt er heel veel goed werk verricht.
Het is eigenlijk vreemd dat we bij het invullen van ons belastingformulier zo weinig horen over wat de overheid met het geld bereikte. Iedere charitatieve instelling, elk bedrijf met aandeelhouders: het is heel normaal dat je de geldschieters informeert. De  overheid vindt het te gewoon dat we geld geven!
 -www.rekenschap.nl--



 
Hein Albeda


heinalbeda